Tweehonderd jaar na de verwoestende brand is de abdijkerk uit haar as herrezen. Met het stalen kunstwerk krijgt de site haar silhouet helemaal terug.
Vanaf vorige week beschikt de abdij van Herkenrode in Hasselt opnieuw over een abdijkerk, niet in steen maar in cortenstaal. De exacte replica kreeg de naam Clausura mee en is een immens kunstwerk van het architectenduo Gijs Van Vaerenbergh, dat ook het bekende doorkijkkerkje in Borgloon maakte. De 53 meter hoge stalen kerk is er eentje waar je niet alleen kunt doorlopen, maar ook door kunt kijken. Met hun installatie brengen Pieterjan Gijs en Arnout Van Vaerenbergh de verdwenen gebouwen terug naar hun ware schaal en oorspronkelijke locatie. Het kunstwerk is immers gebouwd op de restanten van de afgebrande kerk in 1826.
Fasering
‘We kozen ervoor om de verdwenen abdijkerk te bouwen in cortenstaal, omdat dat materiaal heel mooi past in de omgeving’, vertelt Arnout Van Vaerenbergh. ‘Het wordt niet vuil of je moet het niet opnieuw schilderen, cortenstaal beschermt zichzelf. Dit is eigenlijk maar de eerste fase. Het is de bedoeling om het grote kloostercomplex hier opnieuw te evoceren. In de tweede fase, die normaal in het najaar aanbesteed wordt en in 2027 start, bouwen we in dezelfde stijl de kloostergang. De derde fase wordt het sluitstuk met de verblijfsvertrekken van de zusters en de oude infirmerie.’
Met Clausura krijgt Herkenrode zijn grandeur van weleer terug, toen de cisterciënzerabdij een heuse economische supermacht was.
Ben Weyts, minister van Onroerend Erfgoed
Herkenrode werd aan het einde van de 12e eeuw gesticht en werd in de 13e eeuw een cisterciënzerabdij, die al snel een van de rijkste abdijen van de Lage Landen werd. De abdij groeide dan ook uit tot een belangrijk religieus centrum.
‘Deze site kent een lange rijke geschiedenis. Al meer dan acht eeuwen draagt Herkenrode vele verhalen in zich’, vertelt Ben Weyts, Vlaams minister van Onroerend Erfgoed. ‘Met Clausura krijgt Herkenrode zijn grandeur van weleer terug, toen de cisterciënzerabdij een heuse economische supermacht was. Deze site vertelt ons vandaag het boeiende verhaal van al die generaties ondernemende, religieuze vrouwen. Door dit erfgoed toegankelijk en zichtbaar te maken, geven we die rijke geschiedenis een toekomst voor komende generaties.’
Ook aanwezig bij de opening van Clausura : zuster Jacqueline (94) van de zusters kanunnikessen van het Heilig Graf. Zij verbleef 42 jaar in het klooster van Herkenrode, maar woont vandaag samen met haar medezusters in woonzorgcentrum Immadi in Hasselt. Zij legden bij hun komst in 1974 de kiem voor nieuw leven op deze site. Later werd Herkenrode overgenomen door Toerisme Vlaanderen, die het in 2023 in erfpacht gaf aan de vzw Herita. De erfgoedbeheerder steunt op de nalatenschap van de zusters. ‘Ik koester de vele mooie herinneringen, maar ik ben ook blij dat onze vroegere site een mooie toekomst heeft’, zegt zuster Jacqueline. ‘Ik vind het werkelijk prachtig wat hier vandaag wordt verwezenlijkt. Op deze manier blijft het religieuze verhaal toch bewaard voor de volgende generaties.’
Sleutelroute
De Sleutelroute is het nieuwe betalende bezoekersparcours dat alle iconische plekken op het abdijdomein met elkaar verbindt, waaronder ook Clausura. ‘De Sleutelroute is ongeveer 1,2 kilometer lang en duurt ongeveer 90 minuten’, vertelt Matthias Francken, algemeen directeur van Herita. ‘Bezoekers krijgen na de historische uitleg in het bezoekerscentrum een sleutel mee, waarmee ze bepaalde gebouwen en plaatsen kunnen binnengaan. De geschiedenis van Herkenrode is een verhaal dat eeuwen overspant. Om dat verhaal tastbaar te maken, brachten we met de goedkeuring van het bisdom Hasselt een deel van de reliekschat, een erkend Vlaams topstuk, terug naar Herkenrode. Vandaag kunnen bezoekers dat verhaal via de Sleutelroute als nooit tevoren zelf ontdekken in bijna alle historische gebouwen op het domein.’ (TD)
Bericht overgenomen van otheo.be
Foto’s: De 53 meter hoge stalen kerk is een kunstwerk van het architectenduo Gijs Van Vaerenbergh. © Tony Dupont
Zr. Jacqueline © Tony Dupont
