4e Zondag van de Advent jaar C – Geloven vraagt een levenshouding

Schriftlezingen: Micha 5,1-4a; Hebreeën 10,5-10 en Lucas 1,39-45 

Magisch?
Bezig zijn met het paranormale, met spirituele verschijnselen is tamelijk courant. Spiritisme, occultisme, paranormale verschijnselen, reïncarnatie, zijn tamelijk populair. Een amulet of talisman wordt goed verkocht; die zouden kwade krachten afweren, geluk brengen, beschermen. “Als mensen niet meer geloven, gaan ze overal in geloven”, zei iemand daarover. Een student had voor zijn examen niet veel gestudeerd, maar hij had een kaars opgestoken en het studieboek onder zijn hoofdkussen gelegd. Ik kan U vertellen: Hij is gezakt! Geloof is geen magisch gebeuren, maar vertrouwen én inzet, genade en medewerking, bidden en werken.

Twee vrouwen
Het evangelie laat ons twee grote vrouwen zien: Maria en Elisabet; zij tonen ons wat “geloven” werkelijk is. Maria bezoekt haar nicht Elisabet om de vreugde met haar te delen en haar bij te staan. Zij moest daarvoor reizen van Nazareth in Galilea naar een stad in de landstreek Judea, in de buurt van Jeruzalem, een reis van ongeveer drie of vier dagen door de bergen.

Het geloof van Maria
Maria is al in verwachting van Jezus. Zij heeft zojuist de boodschap van de engel Gabriël in geloof ontvangen en haar “mij geschiede naar Uw woord” gesproken; zij is op weg gegaan, zonder Jozef, want Jozef en Maria hadden elkaar wel het “ja-woord” gegeven, maar het bruiloftsfeest werd in die tijd veel later gevierd op de dag dat de bruidegom plechtig zijn bruid kwam halen om haar naar zijn huis te brengen. Op dat moment begon de samenwoning, tot die tijd was het nieuwe paar niet samen.

Het geloof van Jozef
Vandaar dat we kunnen begrijpen dat Jozef in grote verwarring geraakt als hij merkt dat Maria zijn vrouw in verwachting is: hij heeft met haar nog geen gemeenschap! Zijn logische redenering is dat Maria gemeenschap moet hebben gehad met een ander, reden waarom hij haar in stilte wil verlaten. Hij had het recht haar te laten stenigen, maar daar ziet hij al meteen vanaf. Dan gebeurt het dat een engel hem in zijn droom verschijnt en meedeelt dat dit kind in de schoot van zijn vrouw niet van een mens afkomstig is. En Jozef die het mooie karakter van Maria had leren kennen en die een gelovig mens was, aanvaardde wat hem in die droom was meegedeeld.

Het geloof van Elizabet
Als Maria na die reis van drie, vier dagen bij Elisabet arriveert, blijkt ook aan die bijzondere vrouw, die de moeder van Johannes de Doper zal worden, van Godswege bekend gemaakt te zijn wat er met Maria aan de hand is. Elisabet weet dan al dat zijzelf nog moeder zal worden van een zoon, hoewel zij daar eigenlijk al te oud voor is; en zij gelooft; dat hoorden we zojuist in het evangelie: Maria wordt daar door Elisabet begroet als moeder van haar Heer, de langverwachte Messias.

Hoe kun je geloven?
Maria, Jozef, Elisabet: drie mensen die voor het wonder kwamen te staan, drie mensen die geloofden. Om echt te kunnen geloven zoals Maria, zoals Jozef en Elisabet is een bepaalde levenshouding noodzakelijk. Ten diepste moet je er geen moeite mee hebben dat je een kind bent en blijft. Je moet tenslotte “Onze Vader” kunnen zeggen. Op de eerste plaats betekent geloven dat je jezelf niet voor het hoogste en laatste doel houdt; het betekent leven met de gedachte dat er iemand is die boven je staat, die groter is dan jezelf bent, die je Heer en Meester is. Iemand kan het daar al moeilijk mee hebben. En dan komt daar nog iets bij: geloven dat die Iemand die boven je staat met je bezig is en van je houdt; ook dat is echt gelóven, vertrouwen, want je voelt dat niet dagelijks. Soms moet je teren op een ervaring van jaren geleden. Als je het gevoel hebt dat iedereen je laat vallen, kost het je misschien veel moeite om te geloven dat er toch Iemand is die echt van je houdt en je nooit laat vallen.

Het geloof en de werken
En daar volgt dan nog uit: leven en handelen vanuit dat geloof, werken uitgaande van die levensovertuiging, zoals Jozef die de dienstbare taak aanvaardde om hoeder te worden van het geheim van Gods aanwezigheid in deze wereld; zoals Maria die haar “ja” tot God vertaalde in dienstbaarheid tegenover Elisabet; zoals Elisabet die met woorden getuigde van Gods grote daden. Eén ding hebben deze mensen gemeen: niet zichzelf – ik moet, ik wil, ik zal – plaatsten zij op de voorgrond en niet een bevrediging van sensatie en wonderzucht; hun geloof uitte zich in dienstbaarheid aan Gods plan met hun leven.

† Jan Hendriks

Afbeelding: Maria Visitatie, Kremsmünster Abdij, Kremsmünster, Oostenrijk, ca. 1460

Boeken