Schriftlezingen: Jozua 5,9a.10–12; Psalm 34; 2 Korintiërs 5,17–21; Lucas 15,1–3.11–32
Deze zondag, die laetare (vreugdezondag) wordt genoemd, is een uitnodiging om de strengheid van de vastentijd even te onderbreken. De kleur paars, een teken van een tijd van boetedoening, maakt plaats voor de kleur roze, om ons een voorproefje te geven van de vreugde van Pasen. De vreugde die door de liturgie wordt gesuggereerd komt zeker niet voort uit de toestand van de wereld op dit moment. Sterker nog, het is moeilijk om redenen te vinden om ons te verheugen over de toestand van de wereld. Toch spoort de liturgie ons aan om ons te verheugen. De reden is het naderende Pasen van de Heer, van zijn uiteindelijke overwinning op zonde en dood. Tollenaars en zondaars stromen naar Jezus toe om Hem te horen spreken. Eindelijk is er iemand gekomen die tot hun hart weet te spreken en hun hoop schenkt op een nieuwe wereld. Daarom stromen ze toe om Hem te horen: zij die al genadeloos door allen veroordeeld zijn, zien in die meester de hoop voor hun toekomst. De farizeeën en schriftgeleerden bekritiseren Jezus echter om zijn barmhartige houding en spreken schande van Hem: “Die man ontvangt zondaars en eet met hen”. Voor hen was het een schande om met zondaars aan tafel te zitten. Jezus’ nabijheid bij de zondaars is voor de farizeeën een schandaal, voor die zondaars is het daarentegen goed nieuws, “evangelie”.
Met de gelijkenis van een vader met twee zonen wil Jezus laten zien dat hij handelt zoals de Vader in de hemel. Hij is immers gekomen om de wil van de Vader te doen. En dat hebben wij ervaren, net zoals we de hardheid van de oudste zoon kunnen ervaren. De gelijkenis begint met de vraag van de jongste zoon om zijn deel van de erfenis. Nadat hij dat heeft gekregen, verlaat hij zijn familie en vertrekt. Zijn leven, een luxeleventje tot dan toe, verandert al snel door hongersnood en het gemis van zijn vrienden. Hij is helemaal alleen. Hij wordt gedwongen om als varkenshoeder te werken – de enige manier die hij kan bedenken om te overleven. Hij realiseert zich dat de varkens het beter hebben dan hij: “Graag had hij zijn honger gestild met het voer dat de varkens aten, maar niemand gaf hem wat, merkt de evangelist droevig op. Het leven van de jongste zoon is naar de gallemiezen en verbitterd denkt hij terug aan de dagen dat hij in het huis van zijn vader woonde. Maar juist het dieptepunt waarin hij terecht is gekomen brengt hem terug bij zichzelf. Voor hem is de tijd van de terugkeer aangebroken. Net als voor ons. God wacht, ongeduldig. Als de zoon “nog ver van huis” is, loopt de vader snel op hem toe, valt hem om de hals en kust hem. Hij weet nog niet wat zijn zoon ertoe gedreven heeft om terug te keren en evenmin weet hij wat hij hem moet zeggen, maar dat doet er niet toe. Wat telt, is dat de zoon is teruggekeerd. En hij gaat hem tegemoet. Hij gaat erop uit om zijn verloren zoon te redden, zoals paus Franciscus ons telkens opnieuw in herinnering brengt. Zodra de zoon bij hem is, laat de vader hem niet uitspreken en slaat hij zijn armen om hem heen. Het hart van de zoon smelt bij die omhelzing en zijn tong ook. Hij stamelt een paar woorden, die zijn vader nauwelijks lijkt te horen. Die laat hem liever de mooiste kleren aan trekken, schoenen aan zijn voeten doen en een ring om zijn vinger, en bereidt meteen een groot feestmaal. De tijd van de terugkeer culmineert in een buitengewoon feest. Als het echter tot de oudste zoon doordringt wat er gebeurt, gaat die in het verzet tegen de keuze van zijn vader en weigert hij de plaats van het feest binnen te gaan. Hij woonde dan wel in het huis van zijn vader, maar zijn hart was ver daarvandaan. Hij kon alleen maar prat gaan op zijn vermeende verdiensten. En hij blijft buiten, alleen. Hij kan niet delen in de vreugde van anderen, zelfs niet in de vreugde om zijn broer die is weergekeerd, “dood was en weer levend geworden is”. In tegenstelling tot die oudste zoon kunnen wij in deze “tijd van de terugkeer” de grootsheid van Gods barmhartigheid en zijn liefde voor ons herontdekken, en opnieuw vaststellen en beleven hoe mooi de broederlijkheid is.
Vincenzo Paglia
Het woord van God elke dag 2025
Afbeelding: Prentenbijbel , Marijke ten Cate





