5e Zondag van de Veertigdagentijd jaar C – Jezus schrijft op de grond

Schriftlezingen: Jesaja 43,16–21; Psalm 126; Filippenzen 3,8–14; Johannes 8,1–11

Het evangelie van deze zondag begint met de herinnering aan de dagen en nachten van Jezus vóór zijn lijden. De ontmoeting met de overspelige vrouw vindt waarschijnlijk in deze context plaats. Jezus wordt geconfronteerd met schriftgeleerden en farizeeën die stenen in hun handen hadden en al klaar stonden om die naar de vrouw te gooien. Hij bukt zich en begint “met zijn vinger op de grond te schrijven”. We weten niet wat Jezus schreef, maar we kunnen ons wel de irritatie van de farizeeën voorstellen die niets liever willen dan dat Jezus de vrouw haar doodvonnis bevestigt. In plaats daarvan richt Jezus zijn hoofd op en spreekt een vonnis uit dat de aanwezigen on­middellijk begrijpen: “Wie van u zonder zonde is, moet dan maar als eerste een steen op haar werpen”. En Hij buigt zich weer voorover om op de grond te schrijven. Hij refereert niet aan de wet, maar wil dat iedereen zijn zon­den erkent. Hij wil niet alleen een leven redden, maar ook het instinct ont­maskeren om anderen te beschuldigen en zichzelf te redden.

Dat instinct is vandaag de dag nog steeds in ieder van ons aanwezig. We kunnen het ook zien in deze conflictueuze tijdgeest, die de oorlog niet alleen rechtvaardigt, maar ook beschouwt als een instrument van gerechtigheid en vrede. Het is zoals die stenen die de omstanders in hun handen hielden en waarmee ze wilden gooien, om te doden, niet om te redden. Jezus’ woorden en houding redden de vrouw van de steniging en ontwapenen de gewelddadige handen van de schriftgeleerden en farizeeën. Allen, zo schrijft de evangelist, “trok­ken na die woorden weg, de een na de ander, te beginnen met de oudsten”.

Laten we bidden dat dit ook in deze tijd het geval zal zijn: laat de wapens zwijgen en de dialoog voor vrede tot stand komen. Dat gebeurde op die dag immers ook. Toen alle geweldenaars weg waren, hervatte Jezus het gesprek. Het woord van God neemt het over. Dat woord is het enige dat het geweld en de oorlog, die onschuldige slachtoffers blijven eisen, kan verslaan. Het is een woord van redding: “Waar zijn ze gebleven, vrouw? Heeft niemand u veroordeeld?”. En als haar blik de liefdevolle blik van Jezus voor haar kruist, antwoordt ze eenvoudig: “Nee Heer, niemand”. En Jezus: “Ik veroordeel u ook niet”. Jezus, de enige rechtvaardige die zijn hand had kunnen opheffen en een steen had kunnen werpen, bevrijdt de overspelige vrouw van de zon­de en geeft haar een nieuw leven, met de opdracht om daar verantwoord mee om te gaan: “Ga nu maar, en zondig voortaan niet meer”. Haar wordt gevraagd de liefde niet langer te verraden en zich toe te wijden aan de weg waarop Jezus haar heeft gezet – een weg van barmhartigheid en vergeving. We kunnen ons allemaal in die vrouw herkennen: hoe vaak hebben ook wij de liefde van Jezus verraden op zoek naar andere liefdes, misschien zelfs alleen maar de liefde voor onszelf die ons zo gemakkelijk het evangelie, onze broers en zussen en de armen doet vergeten? Die overspelige vrouw doet ons beseffen hoe kostbaar de genade is om voor Jezus te mogen staan: we kunnen allemaal opnieuw ontdekken hoeveel de Heer van ons houdt. Laten we in deze dagen, nu we ons voorbereiden op de week van Jezus’ lijden, dood en verrijzenis, onze ogen niet van Hem afhouden. Laten we zijn blik toelaten en ons ondervragen. We zullen ontdekken dat Jezus onze liefde en ons gezelschap nodig heeft.­

Vincenzo Paglia
Het woord van God elke dag 2025

Afbeelding: Christus en de overspelige vrouw, Pieter Brueghel de jongere, Philadelphia Museum of Art, 1600

Boeken