De troost van rituelen bij het laatste afscheid
Sommige mensen lopen een leven lang met je mee, vaak op scharniermomenten. Harrold Zemann is zo’n medepelgrim. Ik leerde hem kennen na de aanslag in Apeldoorn, bij Koninginnedag. Hij trok toen op met de dominee en troostte mensen waar hij ook maar kon. Het licht van kaarsen speelde een grote rol: licht in de duisternis. Dat licht deelt deze priester nog steeds, met jongeren als hij het klooster van Doetinchem bezoekt, maar ook met families rond een sterfbed. De ziekenzalving is dan een bijzonder moment, want bij dit sacrament vraagt hij iedereen rond de stervende om zijn of haar hand op het voorhoofd te leggen. De laatste boodschap ontroert dan steeds weer, zoals een zoon voor iedereen hoorbaar ‘Ik hou van jou’ tegen zijn vader zei. Maar het laatste afscheid is ook zo’n onvergetelijk moment: als hij met wierook en gewijd water de dode verbindt met God. En op Allerzielen – komende maandag – trekt hij rond langs de graven, weer met het gewijde water, want hij gelooft dat de zegen over de graven nog eens duidelijk wil maken: je bent geliefd bij God, in leven en in dood. Zo is troost bij alle verdriet, in de leegte na het afscheid, maar ook op de begraafplaatsen komende maandag. En steeds weet Harrold Zemann: de rituelen zijn tekens die hemel en aarde verbinden en aan ons verdrietige en rouwende nabestaanden een knuffel van God geven. Zo worden leven en dood verbonden, zo wil deze priester zielzorger zijn. Net als in 2009, meer dan ooit pastor, herder voor ieder die het even niet meer weet.
Leo Fijen





