Een hand op je schouder, een gesprek aan de koffietafel, een blik van herkenning… vertrouwen leeft in kleine gebaren. Augustinus zei het al: Één van ziel en één van hart op weg naar God. Vier verhalen over vertrouwen dat groeit waar mensen zich aan elkaar en aan God toevertrouwen.
Broeder Gerben Zweers
Gerben Zweers was eigenlijk alles tegelijk: de bedenker, de reisleider en de pelgrim. In dit jubeljaar trok hij met een groep van 40 pelgrims langs de mooiste augustijnse plekken en kwam zo op plaat- sen waar hij zelf niet eerder was geweest. Het vervulde hem in dit jaar van de hoop met dat wat paus Franciscus voor ogen had en wat paus Leo XIV zo vol inspiratie doorgezet: om te leven van het geloof in de verrezen Heer die mensen samenbrengt.
Gerben vertelt: ‘Zo’n reis verbindt mensen die elkaar soms kennen en vaak ook voor het eerst zien. Dat is voor mij zo hoopvol: dat harten kunnen opengaan
en dat pelgrims met elkaar verbonden worden. Er gebeurt van alles tussen mensen. Goede gesprekken, bijzondere ontmoetingen, ontroerende ankerpunten, zoals de dagelijkse eucharistievieringen op bijzondere plekken zoals bij het graf van Augustinus. Ik was daar nog nooit geweest, in Pavia. Wat er dan gebeurt, dat overstijgt mijn woorden en maakt me stil, zoals iedereen daar stil werd.’
Die stilte kwam nog veel meer binnen op de plek van de oorsprong van de augustijnen. Die ligt niet in Hippo, waar Augustinus bisschop was, maar in Toscane waar in het woud van de streek rondom Siena een oude kluis ligt. ‘Daar is de stilte indrukwekkend. Het voelde als een geschenk, ook vanwege de frescos in het nabijgelegen kluizenaarsklooster van Lecceto die het verhaal vertellen van broeder Giovanni en het brood dat hij niet kon verdragen. Het brood staat voor het leven in gemeenschap dat ook bitter kan zijn, maar dat in de ontmoeting met Christus ook gedragen kan worden. De fresco’s deden me beseffen hoe mijn orde niet alleen leeft naar het voorbeeld van Augustinus, maar ook haar eigen middeleeuwse kluizenaarsgeschiedenis heeft. Hier leefden vanaf het begin van de 13e eeuw kluizenaars in kleine groepjes samen, volgens de Regel van Augustinus. De ervaring te mogen delen in zo’n gemeenschap van eeuwen en eeuwen tilt je ook op en maakt je stil. De augustijnen moesten hier verdwijnen vanwege de Italiaanse antiklerikale wetten, maar dankzij de bisschop van Siena keerden augustinessen hier weer terug in 1972. Alles spreekt op zo’n plek tot je: de schoonheid, de liturgie, de schepping. Eremo di San Salvatore di Lecceto, zo heet het. Alleen die naam al, zo mooi. Dat zulke plekken weer tot leven komen, dat geeft me hoop. Ik ga er zeker naar terug.’
Tekst: Leo Fijen
Foto: Rogier Veldman
