Hoe zou het nog zijn met de drie Oostenrijkse zusters die in september vorig jaar een rusthuis nabij Salzburg ontvluchtten en terug naar het leegstaande Goldensteinklooster trokken? Goed, zo blijkt. Otheo volgt de zusters en de soap die aan het ontstaan is rond hun instagramaccount.
Zusters Bernadette (88), Regina (86) en Rita (82), augustijner koorvrouwen, zijn in goede gezondheid en hebben het nieuwe jaar goed ingezet. Er is een nieuwe keuken geïnstalleerd en de elektriciteitsleidingen werden gecontroleerd.
Niettemin wachten ze in spanning op bericht uit het Vaticaan, dat de knoop zal doorhakken in hun zaak nadat die in november in een patstelling belandde. Ze dreigen intussen met een rechtszaak tegen de beheerder van hun populaire instagramaccount.
Teken van goede wil
Begin december wendden de zusters zich tot de Heilige Stoel om een oplossing te vinden. Een week later hadden ze al antwoord en maakten ze bekend: ‘Tot onze grote vreugde werd ons op 11 december meegedeeld dat men werkt aan een rechtvaardige, menselijke en duurzame oplossing die zowel onze rechten als de kerkelijke zorg in acht neemt. Tegelijkertijd heeft het dicasterie ons uitgenodigd om de resterende adventstijd en de komende kersttijd in innerlijke rust en bezinning, in de geest van de clausuur, door te brengen en onze externe activiteiten gepast te verminderen.’
Die ‘externe activiteiten’ slaan onder meer op de instagramaccount @nonnen_goldenstein, die door een helper van het eerste uur werd opgezet en waarop het wel en wee van de zusters te zien is. De account groeide zienderogen en telt op dit moment net geen 300.000 volgers – de zusters van Goldenstein werden cultfiguren.
De zusters beloofden half december te stoppen met sociale media, als teken van goede wil. Met een persbericht distantieerden ze zich bovendien van de populaire instagramaccount: ‘Alle daar gepubliceerde berichten en reacties werden ons noch vooraf ter kennis gebracht, noch achteraf door ons goedgekeurd. Bijgevolg zijn wij op geen enkele manier verantwoordelijk voor de inhoud van de berichten en reacties die in onze naam werden gepubliceerd. Mocht het beheer van de accounts worden voortgezet, dan gebeurt dit uitdrukkelijk tegen onze wil’, aldus het persbericht.
Tweede account
Tegelijk verscheen een tweede instagramaccount, @real_nonnen_goldenstein (bemerk ‘real’ = ‘echte’). Die wordt volgens de info bij het account ‘beheerd door de helpers van de augustijner koorvrouwen’. Die telt intussen een veertigtal berichten, al lijkt de account met 2.774 volgers niet echt van de grond te komen. Of hoeft dat niet? Er staat een duidelijke boodschap: de account dient om ‘terug te keren naar sociale media mocht dat nodig zijn’.
Maar er is meer aan de hand, zegt onderzoeksjournaliste Edith Meinhart. Zij was het die als eerste de zaak van de zusters aan het licht bracht in haar podcast Die Dunkelkammer en er intussen ook een boek over schreef (Nicht mit uns). Zopas kwam een nieuwe aflevering van de podcast online, waarin zuster Bernadette (de oudste, dit jaar 89) wordt geïnterviewd.
Het gaat onder meer over de instagramaccount. Zuster Bernadette vertelt dat ze geen idee had wat daarop verscheen, maar dat ze er geen probleem mee had dat de geschiedenis en belevenissen van de zusters er werden gedeeld. Ook met ‘meneer Andreas’ liep alles goed, hij was eerlijk en vriendelijk. Maar dat is veranderd, zegt ze, en ze insinueert dat de man er geld mee verdiende. ‘Dat wordt vermoed’, luidt het.
Edith Meinhart komt er daarop tussen en zegt: ‘Omdat de beheerder van het Instagramaccount hier zelf niets over kan zeggen, moet eraan worden toegevoegd dat hij altijd heeft benadrukt dat hij met alles wat hij doet alleen de nonnen wil helpen.’
Meneer Andreas
‘Meneer Andreas’, dat is Andreas Varga, een dertiger die de populaire Instagramaccount @nonnen_goldenstein beheert en van bij het begin bij de zaak was betrokken. Waarom hij niet aan het woord komt in de journalistieke podcast is niet duidelijk. Alleszins was hij wel bereid om te reageren toen Otheo hem contacteerde.
Andreas Varga is geen marketeer of expert in sociale media. Hij komt uit de bouwbranche.
Geconfronteerd met de beschuldigingen in de podcast is hij formeel: ‘Ik wil hierover duidelijk zijn: ik heb nooit ook maar één cent verdiend aan de instagramaccount van de zusters.’
In de podcast van Edith Meinhart wordt gesuggereerd dat u zich zou laten sponsoren. ‘Ik ben niet op de hoogte van donaties; mijn enige taak was het filmen en plaatsen van de video.’
Waarom dan deze beschuldigingen? ‘Blijkbaar is er iemand boos op mij omdat ik haar boek niet wilde promoten.’
Zuster Bernadette zegt in de podcast dat u in het begin altijd liet weten wat u ging posten, maar dat u dat de laatste tijd niet meer deed.
‘Dat klopt niet. Alleen onbelangrijke berichten – zoals emoji’s – heb ik niet doorgegeven. Dat is met de stroom aan berichten en commentaren ook niet mogelijk. Ook daarover heb ik de zusters ingelicht.’
U zou ook stiekem foto’s en video’s blijven maken van de zusters. ‘Ik maak geen geheime video’s, ik rapporteer. De zussen zijn hiervan op de hoogte, en ik ontvang ook veel informatie over hen, die ik uiteraard deel.’
Heeft u nog contact met de zusters? Gaat u bijvoorbeeld nog naar hun eucharistievieringen op zaterdag? ‘Ik ga nog elke zaterdag naar de viering. Eergisteren had ik nog een heel fijn en liefdevol gesprek met zuster Bernadette tijdens de lezing van Manuela Macedonia. (Een neurowetenschapper en auteur die de zusters bezocht. Ze gaf daarover een lezing en schonk de opbrengst aan de zusters, nvdr.)’
Dat laatste wordt met klem ontkend door Christina Wirtenberger, een oud-leerlinge die contact bleef houden met de zusters en die de voorbije maanden het voortouw nam: ‘Ik heb dit zuster Bernadette voorgelegd. Een dergelijk gesprek heeft nooit plaatsgevonden. Dat kunnen andere mensen getuigen. Ik was ook nooit verantwoordelijk voor de financiën of sponsorgelden, zoals Varga beweert. De tweede instagramaccount hebben wij geopend om boodschappen te kunnen posten in de geest van de zusters, zonder ook maar enige commerciële bijbedoeling. De zusters klagen dat meneer Varga intussen dingen blijft posten, tegen hun wil in, en zonder dat ze dat vooraf te zien krijgen.’
Slotsom: de geschiedenis van de zusters van Goldenstein is een soap geworden. Hopelijk maakt de beslissing van het Vaticaan een einde aan de strijd en kunnen de zusters hun rust terugvinden.
Otheo, Piet De Loof
Afbeelding: Belgaimage
