Schriftlezingen: Amos 8,4-7; Psalm 113; 1 Timoteüs 2,1-8; Lucas 16,1-13
Het evangelie volgens Lucas, dat ons op deze zondagen blijft vergezellen, begint vandaag met hoofdstuk 16, waar de evangelist enkele parabels vertelt die niet aan de farizeeën gericht zijn, zoals in hoofdstuk 15, maar aan de leerlingen. De gelijkenis die we hoorden gaat over een rentmeester die door zijn meester wordt aangeklaagd wegens wanbeheer. Als zijn meester hem roept, probeert hij zich niet te verdedigen. Hij weet heel goed dat hij schuldig is: het schandaal is bij iedereen bekend. Maar bij het droevige lot dat hem wacht, legt hij zich niet neer. Hij roept zijn schuldenaren bij zich en voert nog een andere zwendel uit: hij vermindert van elk van hen het verschuldigde bedrag. Het is een riskant, maar effectief plan om “zichzelf te redden”. De operatie slaagt. De paradox is duidelijk en de evangelist merkt met verbazing op: “De heer prees de gewiekste aanpak van de onrechtvaardige rentmeester”. Het is duidelijk dat niet het corrupte gedrag van de rentmeester wordt geprezen, want hij wordt ingedeeld bij de “kinderen van deze wereld” en niet bij de “kinderen van het licht”, die echter in de deze gelijkenis beschuldigd worden van luiheid en berusting. Waar het om gaat, is de stoutmoedigheid en de sluwheid van de ontrouwe rentmeester in zijn pogingen om zichzelf te redden, die Jezus wil benadrukken, of liever als gedrag aan de leerlingen wil voorstellen.
Veel commentatoren hebben de interpretatie van deze bladzijde zo problematisch gevonden dat sommige correcties op de evangelietekst hebben voorgesteld, omdat ze het onmogelijk vonden om het gedrag van de on rechtvaardige rentmeester te prijzen. En toch vinden we er ook waardevolle lessen voor ons in. Het verhaal van de onrechtvaardige rentmeester is ons niet helemaal vreemd, ondanks zijn paradoxale karakter. Hij weet heel goed dat hij onrechtvaardig is geweest, zo goed zelfs dat hij niet eens probeert om zichzelf te rechtvaardigen. Hij erkent zelfs zijn eigen fouten en tekortkomingen. Hij weet, kortom, dat hij niet deugt. En dat hij het verdient om ontslagen te worden. Maar als we naar onszelf kijken, wie van ons kan dan zeggen dat we recht in onze schoenen staan voor de Heer? Wie van ons kan zeggen dat we het evangelie van liefde dat ons is overgeleverd volledig in praktijk hebben gebracht? Jezus nodigt ons uit om wijs en sluw te zijn om verlossing te bereiken. Hij wijst ons de weg als Hij zegt: “Maak je vrienden met behulp van de geldduivel; als die je dan ontvalt, zullen ze je ontvangen in de eeuwige tenten”. De traditie van de kerkvaders leest deze woorden als een vermaning aan de leerlingen om de armen te dienen. Inderdaad, om vrienden van ze te maken. Zij zullen degenen zijn die hen zullen “ontvangen in de eeuwige tenten”.
Vincenzo Paglia
Het Woord van God elke dag 2025
Afbeelding: Quinten Massys, Twee belastingontvangers in een interieur, ong. 1520, Liechtenstein Museum
