De Abdij van Postel ligt in Mol in België, net over de grens tussen Tilburg en Eindhoven in. Met een project, gestart in 2021, wil de abdij zicht krijgen op de in houd en de staat van de collectie.
Kaas, bier en brood. Daaraan denken de meesten als je het hebt over de abdij van Postel. Minder bekend is dat ze een belangrijke bibliotheek huisvest. Onder leiding van norbertijn Nicolaas Gorts catalogiseren twaalf vrijwilligers de naar schatting 90.000 banden die de kloosterbibliotheek rijk is. We nemen er een kijkje aan de vooravond van Wereldboekendag, 23 april, meteen ook Vlaanderenleestdag.
‘Ik ben zelf geen vrijwilliger’, lacht pater Nicolaas. ‘Ik ben benoemd als bibliothecaris. Van de ongeveer 90.000 banden zijn er nu 65.300 in het Bidoc-bestand opgenomen.’
‘Bidoc is een digitale bibliotheekcatalogus. We catalogiseren met dat systeem omdat het zo gebruikersvriendelijk is’, verduidelijkt Madeleine, de echtgenote van Marcel Hannes, beiden vrijwilligers. ‘Verschillende abdijen en seminaries in Nederland en Vlaanderen gebruiken het. We werken nauw samen.
Vrijwilliger Chris Frenken beschrijft de werkzaamheden. ‘Eerst worden de boeken gereinigd en dan de schade bekeken. Dan registreren we het boek. Tot slot krijgt elk boek een etiket, waarop we vermelden in welke kast, compartiment en op welke plank het staat. We beperken ons wel tot de boeken na 1800.’
‘De oude drukken zijn gecatalogiseerd door Heleen Wijffels, een specialiste verbonden aan het project om Vlaamse oude drukken te ontsluiten. Een aantal handschriften is te zien geweest op de tentoonstelling Een zee van toegelaten lust in Antwerpen in 2004. Die expo bracht de rijkdom van de abdijbibliotheken in het Antwerpse in beeld. Bij uitzondering verlieten de handschriften de abdij’, vervolgt vrijwilliger Maria Slegers.
‘De bibliotheek bezit niet alleen boeken, maar ook prenten. Die catalogiseer ik’, merkt Bart Janssen op. Hij is de jongste vrijwilliger en is ook actief als kunstenaar. ‘Deze omvangrijke kloosterbibliotheek telt zo’n 1.500 prenten. De oudste dateert uit de zestiende eeuw. Onder de prenten bevinden zich verschillende stadsplattegronden. Soms doen we verrassende vondsten. Zo stootten we op onbekend werk van kunstenaar Jean-Baptiste Stessens (1861-1949). Die kwam uit Retie, maar werkte vooral in Geel.’
Deze omvangrijke kloosterbibliotheek telt ook zo’n 1.500 prenten. De oudste dateert uit de zestiende eeuw.
De vrijwilligers doen hun werk graag. ‘We zijn in 2021 gestart met dit inventarisatieproject. De kaartcatalogus was niet up-to-date, zodat we de vraag of een boek al dan niet aanwezig was, niet konden beantwoorden. Tegelijkertijd wilden we ook een zicht krijgen op de staat van de collectie en de boeken reinigen. Dus inventarisatie en beheer in één beweging’, verduidelijkt pater Nicolaas. ‘Ik was toen pastoor in Retie. In het begin waren we met drie vrijwilligers uit mijn vroegere parochie. Nu krijg ik hulp van twaalf vrijwilligers, maar we zijn nooit allen tezamen aan de slag.’
Kussentjes
‘De bibliotheek bezit niet alleen religieuze werken’, vertelt Marcel. De gepensioneerde leerkracht is goed op de hoogte van de rijkdom van de omvangrijke collectie. ‘Er zijn atlassen, juridische werken, romans, maar ook boeken over insecten en planten. De kostbaarste bevinden zich in de toonzaal, uitgestald op speciale kussentjes.’ Die toonzaal, die bezocht kan worden, sluit aan bij de bibliotheek. ‘Hier liggen dertig werken waarover een verhaal te vertellen valt’, vervolgt Marcel die ook gids van de abdij is. Hij toont enkele bijzondere exemplaren. ‘Er zijn Utrechtse en Brugse getijdenboeken. Hier ligt een Plantin-uitgave van de statuten van de Orde van het Gulden Vlies die zelfs het Museum Plantin-Moretus niet bezit. We wisselen de boeken in de toonkasten regelmatig of we slaan bladzijden om, zodat trouwe bezoekers telkens iets nieuws zien.’
Het is mogelijk op aanvraag de abdij en de toonzaal te bezoeken. Info bij Toerisme Mol via
Bericht overgenomen van Otheo.be
Boekenverkoop
Boekenverkoop van dubbels uit de abdijbibliotheek is in de Rafaëlzaal van Gasthof De Beiaard op de volgende zondagen van 13u30 tot 17u30:
21 juni, 28 juni, 5 juli en 12 juli
Foto: Gerard Oonk Klooster!
